Wielkopostna książka nr 6: moje miejsce w Kościele

Recenzje książek

Sytuacja Kościoła w Polsce oceniana jest bardzo różnie. Jedni wróżą mu rychły upadek, inni uważają, iż wciąż trwają dni jego chwały. Zapewne każdy wierny mógłby wyrazić swój ogląd na sytuację. Co jednak na ten temat myślą ci, którzy na Kościół patrzą z perspektywy pasterskiej?

„Raport o stanie wiary w Polsce” to bardzo ciekawy wywiad z arcybiskupem Józefem Michalikiem, przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski. Grzegorz Górny oraz Tomasz P. Terlikowski, którzy przeprowadzili tę rozmowę, zadali wiele celnych pytań, dotyczących wielu trudnych spraw związanych z Kościołem. Z tej rozmowy możemy między innymi dowiedzieć się, jak abp Michalik ocenia działanie w walce z postępującą sekularyzacją (a może właśnie nie postępującą?), o roli księży oraz świeckich w Kościele. Pojawiają się również kwestie związane z relacjami pomiędzy Kościołem a państwem Polskim oraz mediami. Ostatni rozdział przedstawia drogę przewodniczącego KEP „od ministranta do arcybiskupa.

Jak już wspomniałam, w mojej opinii wywiad ten jest bardzo ciekawy. Rzadko czytelnik ma okazję dowiedzieć się, co o kluczowych dla wspólnoty Kościoła w Polsce sprawach myślą nasi duchowi przywódcy. Przemyślenia abpa Michalika odbiegają od tego, co o Kościele mówią wyrywkowo media bądź od „obiegowych opinii”.

Rozmowa ta momentami mocno zaskakuje. Nie dziwi mnie oczywiście wierność nauczaniu Kościoła – trudno, aby jeden z jego najważniejszych przedstawicieli głosił herezje. Jednak pewne zdziwienie wywołała u mnie chociażby dość pozytywna opinia dotycząca sytuacji wiary w Polsce. Tezę tę zdają się potwierdzać statystyki, pojawiające się licznie na kartach książki.

Trudno mi jednak jest zgodzić się z tym, że „jest dobrze”. Na co dzień obracam się w bardzo zróżnicowanym środowisku, w którym wielu ludzi nie należy do Kościoła bądź należy fikcyjnie. Stawiają oni liczne zarzuty zarówno świeckim, jak i kapłanom. Dystansują się oni do nauczania Kościoła, widząc w nim organizację, która kipi od hipokryzji, która po ’89 roku zmarnowała szansę od losu.

I kto ma rację? Trudno rozsądzać o tym po lekturze wyłącznie tego wywiadu. Na pewno rozmowa ta pozwala spojrzeć każdemu z nas, wiernych (ale i nie tylko) z innej perspektywy na sytuację Kościoła, w jakiś sposób poszerzyć swoją wiedzę – tylko i aż. Aż, ponieważ zawsze lepiej wiedzieć niż nie wiedzieć. Tylko, ponieważ nawet jeśli posiadamy konkretna wiedzę, nie zawsze mamy realny wpływ na sytuację. Możemy zmieniać – tylko i aż – siebie.

Wywiad ten również daje do myślenia. Korzystając z własnych doświadczeń mogę skonfrontować mój punkt widzenia z perspektywą kogoś, kto jest jednym z głównych duszpasterzy Kościoła, do którego należę. Dzięki tej rozmowie zaczęłam głębiej zastanawiać się nad tym, kiedy Kościół jest „tylko” instytucją, a kiedy w pełni objawia zamysły Zbawiciela. Gdzie postawić granice pomiędzy sytuacją, kiedy ludzie, którzy do niego należą kuleją, a kiedy wykazują się heroizmem – i jak zaakceptować braki, których nie brak.

Najważniejszą chyba jednak refleksją, z którą jako owieczka odkładam tę książkę na półkę, jest ta dotycząca mojego miejsca w Kościele. Czytając słowa pasterza owieczka zastanawiała się, czy na pewno czuje, że to jest jej miejsce. Czy oby na pewno pasterz wie, jak różne sprawy się mają. Czy jest to ogląd kogoś, kto widzi sytuację lepiej, ponieważ ma szersze spojrzenie, czy gorzej, ponieważ zatraca szczegóły i ich wpływ na sytuację owieczki? Ja swoje odpowiedzi znalazłam, a innym jako owieczka z kościelnej owczarni do refleksji (i nie tylko) polecam.

„Raport o stanie wiary w Polsce”, Abp Józef Michalik, przewodniczący KEP, Grzegorz Górny, Tomasz P. Terlikowski . Wydawnictwo Polwen, 2011, ss.224, ISBN: 978-83-7557-113-4.

Recenzja została opublikowana w marcu 2012 roku na stronach Radia Wnet, Areopag XXI oraz nataliaswit.wordpress.com.