Post w Biblii

Kochać Post

Kilka ostatnich słów o doświadczeniu autora

Mając na uwadze wszystkie te udogodnienia, z których niektóre są wyjątkowe, wydaje mi się, że moje doświadczenie postu może być nie bez znaczenia dla ludzi mi współczesnych, szczególnie dla tych, którzy poszukują Boga w życiu chrześcijańskim, konsekrowanym, a przede wszystkim monastycznym. Spróbuję pokazać to dalej.

Już w zeszłym roku zdarzyło mi się przedłużyć post poza dwadzieścia cztery godziny. Nie mówiąc o poście wielkanocnym (od Wielkiego Piątku wieczorem do niedzieli rano), który nie sprawia żadnej trudności, sześć razy próbowałem jeść dopiero po czterdziestu ośmiu godzinach, pomijając piątkowy posiłek. Rezultaty tych cotygodniowych doświadczeń były mieszane: trzy razy wspaniałe, trzy razy niemiłe.

(Adalbert de Vogue OSB, „Kochać post”, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, Kraków 2010, s.28 – 29)

Biblia a post

Stary Testament ukazuje kilka różnych obliczy postu. Jedno z nich to post nakazany w określone święta (jak np. Dzień Wielkiego Pojednania – Jom Kippur). Ten jeden dzień wspomniany w Pięcioksięgu został uzupełniony o szereg innych, upamiętniających ważne wydarzenia z życia Narodu Wybranego jak np. ocalenie uproszone przez Żydówkę Esterę. Jednak powodów, dla których ludzie decydowali się na tę formę przebłagania Boga było więcej.

Wydarzeniem okazjonalnym w Biblii prowokującym post jest żałoba. Jest to sytuacja, w której pragnie się zapewnić modlitwie maksimum gorliwości i skuteczności. Podobnie jest, gdy ktoś popełnił występek i ściągnął na siebie karę z nieba, w przededniu bitwy lub nazajutrz po odniesionej klęsce, wtedy, gdy ktoś przygotowuje się do długiej niebezpiecznej podróży lub ktoś obawia się, że umrze bliska mu osoba; wszelkie tego rodzaju dramatyczne okoliczności wymagają błagania wzmocnionego postem. Do tego dochodzą często, jak w przypadku żałoby, płacze, rozdarte szaty, włosiennica, spanie w worze, popiół na głowie, brak kąpieli i namaszczenia olejem. Wszystko to, lecz przede wszystkim post, jest „uniżaniem swojej duszy”, dawaniem znaków na dowód smutku i pobożności, które mają wzruszyć serce Boga.

W połączeniu z modlitwą ów post może być udziałem jednostki lub wspólnoty.

W pewnym momencie post stał się również wyrazem żałoby.

Poszczenie dlatego, że straciło się kogoś bliskiego, bez nadziei na jego powrót, to po prostu dawanie do zrozumienia, że wielki ból odbiera apetyt, smak życia i jedzenia, wstrzymuje najbardziej fundamentalne akty egzystencji.

(Adalbert de Vogue OSB, „Kochać post”, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, Kraków 2010, s. 34nn.)

Biblia a post cz. 2

Zwykle w Biblii post oznacza zwykłe powstrzymanie się od przyjmowania pokarmów do wieczora danego dnia. Kiedy poszczący powtarza ten schemat przez kilka dni mówimy o poście powtarzanym. Drugim rodzajem postu będzie post przedłużony. W Księdze Estery cała społeczność żydowska pości bez przerwy trzy dni.

Tym razem nie chodzi o zestawienie kilku odrębnych dni postu, (co nazywam „powtórzeniem”), ale o to, aby „nie jeść i nie pić przez trzy dni i trzy noce” (co nazywam „przedłużeniem”). Podobnie dzieje się w innej historii biblijnej. W czasie siedmiu dni trwania choroby dziecka Dawid odmawia przyjmowania wszelkich pokarmów.

Oprócz postów „okazjonalnych” już w Starym Testamencie pojawiają się pierwsze przykłady postu regularnego.

W pierwszej kolejności jest to post Judyty towarzyszący jej wdowieństwu. W momencie pojawienia się jej w opisie biblijnym jej post trwa od trzech lat i czterech miesięcy: „Pościła codziennie, mówi ten, oprócz szabatów, dni nowiu oraz świąt domu Izraela”. Na początku Ewangelii św. Łukasza inna wdowa, Anna, postępuje w taki sam sposób aż do późnej starości: „służąc Bogu w postach i modlitwach dniem i nocą”.

Podsumowując: w Biblii post łączy się z wydarzeniami smutnymi i nie przynosi radości takiej, jaką post przynosi autorowi książki. Mimo to są i elementy wspólne. Post Judyty czy Anny łączą się również z modlitwą oraz z celibatem, które charakteryzują drogę wybraną przez mnicha.

(Adalbert de Vogue OSB, „Kochać post”, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec, Kraków 2010, s. 37n.)

Fragmenty książki zostały opublikowane na FB profilu http://www.facebook.com/swit.przy.herbacie w marcu 2011 roku za zgodą Wydawnictwa Benedyktynów Tyniec.